دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 مقالات آماده انتشار 2026 02 20 Analysis of Smart Tourism Indicators and Key Factors for Their Improvement in Rural Areas of Iran تحلیل شاخص های گردشگری هوشمند و عوامل موثر بهبود آن در مناطق روستایی ایران 734445 10.22072/tmsse.2026.2073578.1070 FA امید خادم حسینی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0009-0002-1063-3090 مسعود صفری علی اکبری استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0009-0009-7365-9221 محمدرضا قربانی پارام گروه معماری و مدیریت شهری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران 0000-0001-5323-1193 Journal Article 2025 10 04 Smart tourism, as an innovative approach to sustainable rural development, has the potential to enhance tourist experiences while strengthening economic, cultural, and environmental capacities. However, in many rural areas, the level of smart tourism development remains limited and requires precise planning. This study aimed to identify and analyze the indicators of smart tourism and the factors influencing its improvement in rural regions of Iran. The research employed a descriptive–analytical and applied methodology. Data were collected through fieldwork using a researcher-designed questionnaire, distributed among 59 tourism experts. The reliability of the questionnaire was confirmed with a Cronbach’s alpha coefficient of 0.801. Data analysis was conducted using SPSS software, employing binomial tests, factor analysis, and regression analysis. The findings revealed that the current state of smart tourism in rural areas is weak and requires improvement (overall mean of indicators = 2.038). Based on factor analysis, fourteen influencing variables were categorized into four major groups: technological and digital infrastructure (42.95%), institutional and managerial support (22.12%), capacity-building and skills development (12.54%), and media, marketing, and communication (8.65%). Regression results further confirmed that these four factors together predict 57.2% of the variance in the dependent variable (smart tourism). Among them, media, marketing, and communication had the greatest impact (β = 0.597). Overall, the findings emphasize that strengthening digital infrastructure, enhancing local community training and empowerment, and leveraging digital media and marketing are key strategies for promoting smart tourism in rural areas, thereby fostering sustainable growth and improving tourist experiences. گردشگری هوشمند به عنوان رویکردی نوین در توسعه پایدار مناطق روستایی، می‌تواند تجربه گردشگری را بهبود بخشد و ظرفیت‌های اقتصادی، فرهنگی و زیست‌محیطی را تقویت کند. با این حال، در بسیاری از مناطق روستایی، سطح توسعه گردشگری هوشمند محدود و نیازمند برنامه‌ریزی دقیق است. این مطالعه با هدف شناخت و تحلیل شاخص های گردشگری هوشمند و عوامل موثر در بهبود آن در مناطق روستایی ایران انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و از نوع کاربردی بود. داده‌ها به صورت میدانی و با استفاده از پرسش‌نامه محقق‌ساخته از ۵۹ کارشناس حوزه گردشگری جمع‌آوری شد. پایایی پرسش‌نامه با ضریب آلفای کرونباخ ۸۰۱/۰ تایید شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و آزمون های دوجمله ای، تحلیل عاملی و رگرسیونی استفاده گردید. نتایج نشان داد که وضعیت گردشگری هوشمند در مناطق روستایی ضعیف و نیازمند بهبود است (میانگین کلی شاخص‌ها = ۰۳۸/۲). بر اساس نتایج تحلیل عاملی، ۱۴ عامل موثر در بهبود گردشگری هوشمند در چهار دسته تقسیم بندی شده اند که شامل زیرساخت‌های فناورانه و دیجیتال، با مقدار ۹۵/۴۲ درصد، حمایت نهادی و مدیریتی با ۱۲/۲۲ درصد، توانمندسازی و ارتقای مهارت ها با ۵۴/۱۲ درصد و رسانه، بازاریابی و ارتباطات با ۶۵/۸ درصد می باشند. نتایج مدل رگرسیونی نیز تایید نمود که این چهار عامل قادرند ۲/۵۷ درصد از واریانس متغیر وابسته(گردشگری هوشمند) را پیش بینی نمایند. در این زمینه عامل رسانه، بازاریابی و ارتباطات با مقدار بتا ۵۹۷/۰، بیشترین تاثیر را دارد. در نهایت، نتایج نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، آموزش و توانمندسازی جامعه محلی، و بهره‌گیری از رسانه و بازاریابی دیجیتال از مهم‌ترین راهبردها برای ارتقای گردشگری هوشمند در مناطق روستایی هستند و می‌توانند به رشد پایدار و بهبود تجربه گردشگران کمک کنند.