دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 3 2 2026 07 23 Contextual Architecture Model for Smart Ecotourism: A Sustainable Tourism Framework in the Makran–Chabahar Region مدل معماری زمینه‌گرا در بوم‌گردی هوشمند: الگویی برای توسعه پایدار گردشگری در سواحل مکران–چابهار 19 30 740760 10.22072/tmsse.2025.2076791.1089 FA مریم قیمتی گروه معماری، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران 0009-0006-4453-9384 نسیم اشرافی گروه معماری، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران 0000-0002-1306-106X غزال صفدریان گروه معماری، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران 0000-0002-9951-8242 Journal Article 2025 11 05 In light of rapid global shifts in the tourism industry and the transition towards smart models, there is a growing imperative to rethink the design and management of eco-lodges in the strategically important Makran region. Recognized as a potential tourism hub for Iran, Makran's unique cultural, natural, and climatic characteristics demand an integrated model that harmonizes local identity, environmental conditions, and the imperatives of sustainable tourism development. This study aims to develop an intelligent framework for the context-driven architectural design of eco-lodges along the Makran coast. The research employed a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach. Qualitative data were gathered through interviews with experts and local stakeholders and subsequently examined using thematic analysis. In the quantitative phase, the Analytic Hierarchy Process (AHP) was utilized to prioritize the identified criteria. The findings demonstrate that integrating climatic strategies-such as natural ventilation and the use of indigenous materials-with adaptable smart technologies, including energy sensors and intelligent management systems, has the potential to fundamentally transform the design approach for eco-lodges in this region. Based on these findings, a proposed framework was established around five central pillars. The results strongly indicate that the future success of these eco-lodges hinges on a holistic understanding of the local context, regional climate, and the application of smart technologies. با توجه به تحولات سریع جهانی در صنعت گردشگری و گذار به سوی مدل‌های هوشمند، ضرورت فزاینده‌ای برای بازنگری در طراحی و مدیریت اقامتگاه‌های بوم‌گردی در منطقه راهبردی مکران احساس می‌شود. مکران به عنوان یک قطب بالقوه گردشگری برای ایران، با ویژگی‌های منحصربه‌فرد فرهنگی، طبیعی و اقلیمی خود، نیازمند مدلی یکپارچه است که بتواند هویت محلی، شرایط محیطی و الزامات توسعه پایدار گردشگری را با یکدیگر هماهنگ سازد. هدف از این مطالعه، توسعه یک چارچوب هوشمند برای طراحی معماری زمینه‌گرای اقامتگاه‌های بوم‌گردی در نوار ساحلی مکران است. این پژوهش از یک رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) بهره گرفته است. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه با متخصصان و ذی‌نفعان محلی گردآوری شده و سپس با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. در فاز کمی نیز، از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) برای اولویت‌بندی معیارهای شناسایی‌شده استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادغام راهبردهای اقلیمی -نظیر تهویه طبیعی و استفاده از مصالح بومی- با فناوری‌های هوشمندِ انطباق‌پذیر، از جمله حسگرهای انرژی و سامانه‌های مدیریت هوشمند، از این پتانسیل برخوردار است که رویکرد طراحی اقامتگاه‌های بوم‌گردی در این منطقه را به‌طور بنیادین متحول کند. بر اساس این یافته‌ها، یک چارچوب پیشنهادی حول پنج محور اصلی تدوین گردید. نتایج به‌روشنی نشان می‌دهند که موفقیت آینده این اقامتگاه‌ها در گرو درکی جامع (هولستیک) از زمینه محلی، اقلیم منطقه‌ای و به‌کارگیری فناوری‌های هوشمند است. https://tmsse.vru.ac.ir/article_740760_839deed4bba99f4c8b96de377a683a36.pdf