دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 3 2 2026 07 23 An analysis of desert-coastal tourism on the Makran coast: Development potentials and strategies تحلیلی بر گردشگری بیابانی-ساحلی در سواحل مکران: ظرفیت‌ها و راهکارهای توسعه 72 94 741011 10.22072/tmsse.2025.2062250.1028 FA محمدعلی خلیجی استادیار، گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. 0000-0002-8695-6569 Journal Article 2025 05 30 The Makran Coast in southeastern Iran, with its unique combination of vast deserts and the pristine shores of the Sea of Oman, has significant potential for the development of desert-coastal tourism. This study aimed to analyze the capacities of the region and propose sustainable development strategies. The research employed a descriptive-analytical method with a quantitative approach. Data were collected through a literature review and a questionnaire comprising 64 indicators. The questionnaire was completed by 30 experts in the fields of tourism, geography, environmental science, and regional development, who were selected through purposive sampling until theoretical saturation was achieved. The data were analyzed using descriptive statistics. The findings showed that geographical features, particularly the intersection of desert and sea, and natural attractions, such as marine biodiversity, constitute the region’s major strengths. However, inadequate tourism infrastructure represents a key obstacle to development. Environmental factors indicate considerable potential for ecotourism, while coastal erosion and insufficient promotion are among the major challenges. The study suggests that developing nature-based tourism routes, utilizing renewable energy, implementing targeted marketing, and conducting geographical explorations to document attractions, alongside strengthening infrastructure and educating local communities, can contribute to transforming Makran into a prominent destination for desert-coastal tourism. سواحل مکران در جنوب شرقی ایران، با ترکیب منحصربه‌فرد بیابان‌های وسیع و کرانه‌های بکر دریای عمان، از ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه گردشگری بیابانی-ساحلی برخوردار است. این مطالعه با هدف تحلیل ظرفیت‌های این منطقه و پیشنهاد راهبردهای توسعه پایدار انجام شد. پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی بهره برده است. داده‌ها از طریق مرور منابع (مطالعات کتابخانه‌ای) و پرسشنامه‌ای متشکل از ۶۴ شاخص گردآوری شدند. پرسشنامه توسط ۳۰ نفر از متخصصان حوزه‌های گردشگری، جغرافیا، علوم محیطی و توسعه منطقه‌ای که به روش نمونه‌گیری هدفمند تا زمان دستیابی به اشباع نظری انتخاب شده بودند، تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که ویژگی‌های جغرافیایی، به‌ویژه تقاطع بیابان و دریا، و جاذبه‌های طبیعی نظیر تنوع زیستی دریایی، از نقاط قوت عمده این منطقه محسوب می‌شوند. با این حال، زیرساخت‌های نامناسب گردشگری یک مانع کلیدی در مسیر توسعه به شمار می‌رود. شاخص‌های محیطی نشان‌دهنده پتانسیل قابل‌توجهی برای بوم‌گردی (اکوتوریسم) هستند، در حالی که فرسایش ساحلی و تبلیغات ناکافی در میان چالش‌های اصلی قرار دارند. این مطالعه پیشنهاد می‌کند که توسعه مسیرهای گردشگری طبیعت‌محور، بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر، اجرای بازاریابی هدفمند و انجام کاوش‌های جغرافیایی برای مستندسازی جاذبه‌ها، در کنار تقویت زیرساخت‌ها و آموزش جوامع محلی، می‌تواند به تبدیل مکران به یک مقصد برجسته برای گردشگری بیابانی-ساحلی کمک کند. https://tmsse.vru.ac.ir/article_741011_b7d8cef2c4c42acf3af02a09514151c7.pdf