دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 The Role of Urban Management in Smart Tourism Development: A Study of the Tehran Metropolis نقش مدیریت شهری در توسعه گردشگری هوشمند: مطالعه‌ای در کلان‌شهر تهران 1 21 732236 10.22072/tmsse.2025.2071830.1057 FA مهنا نیک بین استادیار گردشگری و هتلداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب. گروه پژوهشی توسعۀ پایدار گردشگری، مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-4754-7447 Journal Article 2025 09 16 <span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-GB; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">With the rapid advancement of information and communication technologies, the concept of smart tourism has emerged as a contemporary approach to urban development and a means of enhancing the quality of visitor experiences. In this context, urban<span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Arial',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; color: #669df3; background: white; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-GB; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">management—particularly municipalities—plays<span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Arial',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; color: #669df3; background: white; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-GB; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">a pivotal role in policy formulation, planning, and the delivery of smart services. This study aimed to explore the role of urban management in fostering smart tourism development in Tehran, the capital of Iran. A qualitative research design was employed, utilizing<span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Arial',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; color: #669df3; background: white; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-GB; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">semi-structured interviews with 15 participants, including municipal managers, tourism experts, and specialists in urban information technology, who were selected through purposive and snowball sampling. The data were analyzed using thematic analysis. The findings revealed four overarching dimensions shaping the role of urban management in smart tourism: (1) macro-level policymaking and governance, (2) the creation of technological and data-driven infrastructures, (3) the provision of smart tourism services across the city, and (4) the management of challenges and opportunities. Results further indicated that, despite promising capacities such as skilled human resources, a growing tourism market, and the presence of technology-oriented start-ups, Tehran’s municipality continues to face obstacles including limited financial resources, weak inter-sectoral coordination, fragmented information systems, and organizational resistance to innovation. The study highlights that strengthening digital infrastructure, developing user-centered tourism applications, integrating urban data systems, and expanding partnerships with the private sector are essential steps toward advancing sustainable smart tourism in Tehran. By proposing a conceptual model of the municipality’s role in this process, this research contributes to the literature through its contextual focus on Tehran and its reliance on qualitative field data, and <span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Arial',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; color: #669df3; background: white; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-GB; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">while offering concrete managerial and policy implications for urban governance in tourism. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">با گسترش فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی، مفهوم «گردشگری هوشمند» به ‌عنوان یکی از رویکردهای نوین توسعه شهری و ابزاری برای ارتقای کیفیت تجربه گردشگران مطرح شده است. در این میان، مدیریت شهری و به ‌ویژه شهرداری‌ها نقش محوری در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اجرای خدمات هوشمند ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر، با هدف واکاوی نقش مدیریت شهری در توسعه گردشگری هوشمند، در کلان ‌شهر تهران انجام شد. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۱۵<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> نفر از مدیران شهرداری، کارشناسان گردشگری و متخصصان فناوری اطلاعات شهری بود که از طریق نمونه‌گیری هدفمند و روش گلوله ‌برفی انتخاب شدند. داده‌های گردآوری ‌شده با استفاده از تحلیل مضمون بررسی و مقوله‌بندی شدند.<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">یافته‌ها نشان داد که نقش مدیریت شهری در توسعه گردشگری هوشمند در چهار محور اصلی قابل تبیین است: سیاست‌گذاری و راهبری کلان، ایجاد زیرساخت‌های فناورانه و داده‌محور، ارائه خدمات هوشمند گردشگری و مدیریت چالش‌ها و فرصت‌ها. نتایج حاکی از آن است که شهرداری تهران با وجود ظرفیت‌هایی همچون نیروی انسانی متخصص، بازار گردشگری گسترده و حضور استارتاپ‌های فناورانه، همچنان با موانعی مانند محدودیت منابع مالی، ضعف هماهنگی بین‌بخشی، جزیره‌ای بودن سامانه‌ها و مقاومت سازمانی در برابر نوآوری مواجه است.<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">بر اساس تحلیل داده‌ها، تقویت زیرساخت‌های ارتباطی، توسعه اپلیکیشن‌های خدمات گردشگری با رویکرد کاربرمحور، یکپارچه‌سازی داده‌های شهری و ارتقای همکاری با بخش خصوصی، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند مسیر توسعه پایدار گردشگری هوشمند در تهران را هموار کند. در نهایت، این پژوهش با ارائه الگویی مفهومی از نقش مدیریت شهری در توسعه گردشگری هوشمند، نوآوری خود را در تمرکز بر بافت بومی تهران و استفاده از داده‌های کیفی برجسته می‌سازد و پیشنهادهای سیاستی و مدیریتی مشخصی برای بهبود حکم‌روایی شهری در حوزه گردشگری ارائه می‌دهد.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_732236_a9be0c78069961e759614e9a6d685141.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Comparative Analysis of User Experience and User Interface in Smart Tourism Applications: Case Study of Isfahan and Paris تحلیل تطبیقی تجربه‌کاربری و رابط کاربری در برنامه‌های کاربردی هوشمند گردشگری: مورد مطالعه اصفهان و پاریس 22 41 733843 10.22072/tmsse.2025.2068437.1031 FA مسعود محمدزاده استادیار گروه هنرهای صناعی، دانشکده میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0002-5495-5190 پریسا رنجبر کارشناسی ارشد، ارتباط تصویری، موسسه آموزش عالی کمال‌الملک، نوشهر، ایران. 0009-0003-9185-6954 معین اقبالی کارشناسی ارشد ارتباط تصویری، مدرس گروه تجسمی، موسسه آموزش عالی کمال‌الملک، نوشهر، ایران. 0009-0000-5769-1170 مصطفی محمودی استادیار گروه گردشگری، دانشکده میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0002-0264-3224 Journal Article 2025 08 09 <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">Smartphone applications are recognized as key tools in modern technology. Enhancing the design language of these apps improves the interactive communication experience for tourists. Tourism apps typically offer features like displaying environmental map infographics, highlighting important identity elements of a location, presenting routes, and providing details about transportation systems, tourist attractions, and points of interest. From a professional standpoint, the design of smartphone applications is always grounded in a structured system called design language. It is evident that in current design practices, the functional aspects of user interface (UI) and user experience (UX) are often not clearly defined and are frequently implemented without employing contemporary design styles. The primary focus of this research is to develop an understanding of the application design process based on design style and structured design, exploring how UI design, when guided by UX principles, can address design challenges and foster positive interaction between users and the app. This study analyzes the UI and UX of two tourism applications by examining the role of design language in leading technology companies such as Google, Apple, and Microsoft. The findings suggest that a deliberate and well-organized design process within an application can shape its identity and success, while also facilitating effective interactive communication with users. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">برنامه‌های گوشی هوشمند از ابزارهای فناوری مدرن محسوب می‌شوند. توسعه زبان طراحی در این برنامه‌ها، عملکرد ارتباطات تعاملی گردشگران را بهبود می‌بخشد. برنامه‌های کاربردی گردشگری، قابلیت‌هایی نظیر نمایش اینفوگرافی از کارکرد نقشه محیط و عناصر شاخص هویتی درون موقعیت، معرفی مسیرها و اطلاع‌رسانی از سیستم حمل<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">ونقل، جاذبه‌های گردشگری و مکان‌ها را دارا هستند. از منظر دانش تخصصی، طراحی‌<span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">‎های برنامه گوشی همواره از یک نظام ساختارمند تحت عنوان زبان‌طراحی پیروی می‌کند. حقیقت غیرقابل انکار این است که در فرآیند طراحی معاصر، ویژگی‌های عملکردی رابط‌کاربری و تجربه ‌کاربری به ‌درستی تبیین نشده است و بدون بهره‌گیری از سبک ‌طراحی‌ مدرن صورت می‌پذیرد. مسئله اصلی پژوهش، ایجاد شناخت فرایند طراحی اپلیکیشن مبتنی بر سبک طراحی و طراحی ساختارمند می‌باشد و این موضوع مطرح می‌شود که طراحی رابط‌کاربری بر اساس تجربه ‌کاربری چگونه مسئله‌های طراحی را حل نموده و میان کاربر و اپلیکیشن تعامل مثبت ایجاد می‌کند؟ این پژوهش سعی دارد با توصیف عملکرد زبان ‌طراحی در برندهای فناوری اطلاعات نظیر گوگل، اپل و مایکروسافت به تحلیل رابط‌کاربری و تجربه‌ کاربری دو اپلیکیشن گردشگری بپردازد. نتایج کاربردی نشان می‌دهد که فرایند یک طراحی هدفمند و درست در اپلیکیشن می‌تواند در شکل‌گیری هویت و موفقیت اپلیکیشن تاثیر داشته باشد و ارتباط تعاملی خوبی با کاربر برقرار کند.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_733843_c7f3f9e67e905aca7988ceda938330bd.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 "Recognizing the Capacities of Artificial Intelligence in Meeting the Needs of Blind Tourists (The Case of Iran)" بازشناسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی در پاسخگویی به نیازهای گردشگران نابینا (مورد مطالعه: ایران) 42 58 733844 10.22072/tmsse.2025.2062927.1029 FA زهرا راجی گروه سیاستگذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-1840-2214 Journal Article 2025 06 08 <span lang="EN-GB" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-GB; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">The acknowledgment of tourism-focused discourse as a fundamental citizen right has increased attention in tourism research and policy toward the travel experiences of diverse groups who were previously denied meaningful opportunities to enjoy travel. Among these groups are individuals with specific needs, such as those with physical disabilities, who often encounter significant—but not inherent—barriers and challenges in seeking fulfilling tourism experiences. Using artificial intelligence (AI) to reduce or remove these obstacles can be seen as a strategic method to achieve accessible travel and tourism. Therefore, this study aims to investigate the technological capabilities of AI in meeting the needs of blind travelers. To accomplish this, a qualitative approach was adopted, employing a phenomenological method and semi-structured interviews as the main research tools. The study involved 23 blind travelers and 10 experts in tourism and artificial intelligence. To ensure research quality, methods such as external auditing, triangulation, and member checking (sharing findings with participants) were applied. The results reveal that the needs of blind travelers in tourism can be grouped into themes including the preservation of human dignity, the need to maintain independence, the requirement for a comprehensive understanding of the environment, protection from potential environmental hazards, among others. The thematic analysis suggests that AI and related technologies in the tourism sector can effectively address the travel needs of blind tourists, especially in domestic travel contexts. An evaluation of AI performance indicators and its current use in Iran underscores the need to revise the country’s AI policies. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">نفوذ گفتمان ناظر بر گردشگری به مثابۀ حق مسلم شهروندی سبب شده است سفر گروههای متفاوت جمعیتی که پیش از آن از کسب تجربۀ مطلوب سفر محروم بودند، در ادبیات گردشگری و سیاستگذاری گردشگری مورد توجه قرار گیرد. افراد با نیازهای خاص از قبیل افراد دارای معلولیتهای جسمانی از جمله گروههای جمعیتی هستند که بهمنظور کسب تجربۀ مطلوب از گردشگری با موانع و چالشهای مهم و البته غیرذاتی مواجه می‌باشند. بهرهگیری از ابزار هوش مصنوعی در رفع/کاهش چالشهای پیشروی این گروه میتواند به مثابۀ راهبردی در راستای تحقق هدف دسترسپذیری سفر و گردشگری به‌شمار رود. از این رو در پژوهش حاضر به بازشناسی ظرفیت‌های فناورانۀ هوش مصنوعی در پاسخگویی به نیازهای گردشگران نابینا پرداخته شده است. بدین منظور از روش کیفی، رویکرد تحلیل تماتیک و ابزار مصاحبۀ نیمهساختار یافته استفاده شده است. مشارکتکنندگان شامل 23 تن از گردشگران نابینا و 10 تن از متخصصین حوزۀ گردشگری و هوش مصنوعی هستند. به‌منظور تضمین کیفیت پژوهش از راهبردهایی از قبیل حضور داوران خارجی، تثلیث و ارائۀ نتایج پژوهش به مشارکتکنندگان بهره برده شده است. نتایج حاکی از آن اند که نیازهای گردشگران نابینا در سفر و گردشگری، ذیل مقولاتی از قبیل نیاز به حفظ شأن و کرامت انسانی، نیاز به حفظ استقلال، نیاز به درک جامع محیط، محافظت در برابر مخاطرات بالقوۀ محیطی و...قابل ساماندهی‌اند. نتایج حاکی از آن است که بهکارگیری هوش مصنوعی و محصولات آن در عرصۀ گردشگری می‌تواند مرتفعکنندۀ نیاز گردشگران نابینا در سفرهای داخلی باشد. ارزیابی شاخصهای عملکردی هوش مصنوعی و میزان بهره وری از آن در ایران نشان از ضرورت بازنگری در سیاستهای مربوط به هوش مصنوعی را دارد.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_733844_559260bca3b955195fcb23a4aa22111e.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Identifying Factors Affecting the Development of Agricultural Tourism from the Local Community's Perspective (Study Area: Selected Villages in Kordestan Province) شناسایی عوامل موثر بر توسعه گردشگری کشاورزی از نگاه جامعه محلی (منطقه مورد مطالعه: روستاهای منتخب استان کردستان) 59 79 733845 10.22072/tmsse.2025.2068537.1032 FA سید معروف حسینی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0009-0003-8065-1996 محمد اکبرپور استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0002-6021-8859 داود جمینی استادیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0000-0003-2061-4387 Journal Article 2025 08 10 This study aims to identify the factors influencing the development of community-based agricultural tourism in the villages under investigation. The research area consists of selected rural regions in Kordestan Province, which possess significant agricultural potential due to their geographical location, particularly their unique topography. Local residents have long been involved in agricultural activities, and over the past decade, these areas have experienced a substantial increase in tourist arrivals. Data were collected from five target villages in the county: Shian, Dorud, Noshur Sofla, Dolab, and Gazneh. The study population comprised local land-owning farmers. Initially, using the Cochran formula, a sample size of 242 individuals was determined across all villages, with each village’s share allocated proportionally based on its population. The research employed a descriptive-analytical, survey-based approach, and the collected questionnaire data were analyzed using SPSS and PLS software. The findings reveal that there is no established agricultural tourism model in the region; instead, only daily tourism and ecotourism involving homestays are present. Furthermore, the results indicate that awareness (2.090) and participation (2.159) components have the most significant influence on agricultural tourism, while social (1.17), environmental-infrastructural (13.22), and political-institutional (67.22) factors have the greatest impact on community-based tourism (CBT). Lastly, regarding the status of the studied villages, Shian was found to be the most favorable in terms of CBT, while Dorud and Noshur Sofla showed the best potential for the establishment and development of local community-based agricultural tourism, respectively. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">وجود مشکلات اقتصادی و اشتغال در روستاها، سبب شده است که اشکال نوینی از گردشگری مثل گردشگری کشاورزی در جهان مورد توجه واقع گردد. پژوهش حاضر، با هدف شناسایی عوامل موثر بر توسعه گردشگری کشاورزی مبتنی بر جامعه محلی در روستاهای مورد مطالعه، با توجه به الگوی مناسب توسعه گردشگری کشاورزی مبتنی بر اجتماع محلی با رویکرد حفاظت از محیط‌‌زیست می‌باشد. داده‌ها و اطلاعات مورد نظر، از پنج روستای هدف (شیان، دورود، نشور سفلی، دولاب، گزنه) انتخاب شدند. جامعه آماری، شامل جامعه‌ محلی (سرپرستان کشاورز مالک زمین) که در مرحله اول با استفاده از فرمول کوکران، جامعه نمونه کل روستاها به تعداد 242 نفر محاسبه شده و در مرحله بعد با توجه به نسبت جمعیت، سهم هر روستا مشخص شد. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی بوده و اطلاعات جمع‌آوری شده با استفاده از پرسشنامه، به وسیله نرم افزار<span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">SPSS<span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">و<span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">PLS<span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش، بیانگر آن است که الگویی مرتبط با گردشگری کشاورزی در منطقه وجود ندارد و تنها الگوی گردشگری روزانه و گردشگری‌ خانه‌های بوم‌گردی وجود دارد. علاوه بر این، یافته‌های جامعه محلی نیز نشان می‌دهد که مؤلفه آگاهی (090/2) و مشارکت (159/2) بیشترین تأثیر را بر گردشگری کشاورزی دارند و در طرف دیگر، مدل مؤلفه‌های اجتماعی (1/17) محیطی- زیرساختی (13/22) و سیاسی و نهادی (67/22) بیشترین تأثیر را گردشگری مبتنی بر اجتماع محلی دارد. در نهایت، برای درک وضعیت روستاهای مورد مطالعه، نتایج نشان داد که روستای شیان، مناسب‌ترین وضعیت را بین روستاهای منتخب مورد مطالعه بر اساس<span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">شاخص‌های گردشگری مبتنی بر اجتماع محلی دارد و روستاهای دورود و نشور سفلی، به ترتیب دارای مناسب‌ترین وضعیت از لحاظ داشتن امتیاز بالاتر برای ایجاد و توسعه گردشگری کشاورزی مبتنی بر اجتماع محلی بر اساس شاخص‌ها و گویه‌های انتخاب شده را دارا می‌باشند.<span lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">

https://tmsse.vru.ac.ir/article_733845_01faa31f1641ecb675d92660bab848d2.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Tourism Marketing in the Smart Age: Convergence of Smart Technologies, Tourist Behavior, and Sustainable Tourism بازاریابی گردشگری در عصر هوشمند: همگرایی فناوری‌های هوشمند، رفتار گردشگران و گردشگری پایدار 98 122 733846 10.22072/tmsse.2025.2068707.1035 FA الناز علاف جعفری گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران 0000-0001-9237-1586 هاشم شهریاری گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0004-4393-0002 علیرضا روستا گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران 0000-0001-8981-4374 Journal Article 2025 08 12 <span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-GB; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">Tourism marketing, as one of the main pillars of the tourism industry, plays a vital role in attracting tourists, developing destinations, and fostering economic expansion. In today's world, tourism is not only known as a dynamic and revenue-generating industry, but also acts as a tool for cultural exchange, sustainable development, and strengthening international relations. The present study aims to present a tourism marketing model. The research method is qualitative. The participants include 13 managers, faculty members specializing in the field of tourism and smart management, senior managers of tourism planning in the municipality and the Cultural Heritage Organization, and senior technology experts in tourism in Tehran, who were selected through purposive non-probability sampling. A semi-structured interview tool with the 5W1H technique was used to collect data. To ensure the validity of the research, conformance was used, and test-retest reliability was used for reliability. Thematic analysis was used to analyze the data. Finally, 6 main themes and 21 sub-themes were identified: smart technology (virtual reality and augmented reality, artificial intelligence capabilities, blockchain capabilities, and the Internet of Things), tourist behavior (personal preferences, experience, trust, and purchasing behavior), tourism marketing challenges (tourist behavioral challenges, infrastructure, global crises), tourism marketing strategies (marketing communications, content marketing, dynamic pricing), sustainable tourism (environmental, social, economic, and cultural), smart governance (smart regulations, smart management of tourism destinations, and participatory governance). The proposed model, by combining the components, provides a suitable solution for the sustainable development of the tourism industry in the digital age, which can lead to increased competitiveness of destinations and improved tourist experience <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">بازاریابی گردشگری به‌عنوان یکی از ارکان اصلی صنعت گردشگری، نقش حیاتی در جذب گردشگران، توسعه مقاصد و رشد اقتصادی ایفا می‌کند. در دنیای امروز، گردشگری نه‌تنها به‌عنوان یک صنعت پویا و درآمدزا شناخته می‌شود، بلکه به‌عنوان ابزاری برای تبادل فرهنگی، توسعه پایدار و تقویت روابط بین‌المللی نیز عمل می‌کند. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل بازاریابی گردشگری انجام شده است. روش پژوهش کیفی است. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۳ نفر از مدیران، اعضای هیئت‌علمی متخصص در حوزه گردشگری و مدیریت هوشمند، مدیران ارشد برنامه‌ریزی گردشگری در شهرداری و سازمان میراث فرهنگی و کارشناسان ارشد فناوری در گردشگری در شهر تهران هستند که به‌روش نمونه‌گیریِ غیراحتمالیِ هدفمند انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با تکنیک <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌W1H5<span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">استفاده شد. برای حصول اطمینان از رواییِ پژوهش از تطابق همگونی و برای پایایی از پایاییِ بازآزمون استفاده شده است. از روش تحلیلِ تم برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">.<span dir="RTL" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> در نهایت، ۶ تم اصلی و ۲۱ تم فرعی شامل<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">:<span dir="RTL" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> فناوری هوشمند (واقعیت مجازی و واقعیت افزوده، قابلیت‌های هوش مصنوعی، قابلیت‌های بلاک‌چین و اینترنتِ اشیا)، رفتار گردشگران (ترجیحات فردی، تجربه، اعتماد، رفتار خرید)، چالش‌های بازاریابی گردشگری (چالش‌های رفتاری گردشگران، زیرساخت‌ها، بحران‌های جهانی)، استراتژی‌های بازاریابی گردشگری (ارتباطات بازاریابی، بازاریابی محتوایی، قیمت‌گذاری پویا)، گردشگری پایدار (محیطی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی)، و حکمرانی هوشمند (مقررات هوشمند، مدیریت هوشمند مقاصد گردشگری، حکمرانی مشارکتی) شناسایی شد<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">.<span dir="RTL" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> مدل پیشنهادی با ترکیب مؤلفه‌ها، راهکاری مناسب برای توسعهپایدار صنعت گردشگری در عصر دیجیتال ارائه می‌دهد که می‌تواند به افزایش رقابت‌پذیریِ مقاصد و ارتقای تجربه گردشگران منجر شود

https://tmsse.vru.ac.ir/article_733846_7e5878d1746c69c0ac1f9b86dfcc5ed9.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Analysis of the role of intellectual capital and innovation in the growth of Mashhad tourism companies تحلیل نقش سرمایه فکری و نوآوری در رشد شرکت های گردشگری شهر مشهد 98 122 733852 10.22072/tmsse.2026.2072623.1062 FA فاطمه دادمند استادیار گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0001-9434-2842 مصطفی گوهری مقدم گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0001-9434-2842 مریم یعقوبی استادیار گروه ریاضی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0001-9434-2842 Journal Article 2025 09 25 <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">Acknowledging the significance of growth in tourism businesses, this study examined how intellectual capital and innovation influence the expansion of tourism companies in Mashhad, Iran. The research is applied in purpose and descriptive-survey in nature. The statistical population included 700 individuals from tourism firms in Mashhad. Using Cochran's formula, a sample size of 248 participants was determined. A cluster sampling technique was utilized. Data were gathered through standardized questionnaires, whose validity and reliability were confirmed by expert evaluation and by calculating Cronbach's alpha and composite reliability coefficients. Structural equation modeling with Smart-PLS software was used for data analysis. Results revealed that relational capital has a significant impact on both process innovation and marketing innovation within the companies studied. Consequently, it is suggested that tourism companies focus particularly on their relational and organizational capital to promote growth. Additionally, since the mediating effects of organizational and marketing innovation were verified, managers are advised to strategically channel these types of capital toward enhancing organizational and marketing innovation, which can lead to increased profitability and market share. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">با توجه به اهمیت موضوع رشد شرکتهای گردشگری، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سرمایه فکری و نوآوری در رشد شرکتهای گردشگری شهر مشهد انجام شد. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق حاضر مشتمل بر کارشناسان شرکت<span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">های گردشگری شهر مشهد به تعداد 700 نفر در نظر گرفته شد که با به‌کارگیری فرمول کوکران حجم نمونه معادل 248 نفر محاسبه ‌شد. نمونه‌گیری به<span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">صورت خوشه<span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">ای در دسترس انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش از پرسشنامه‌های استاندارد استفاده ‌شد که روایی و پایایی این پرسشنامهها از طریق ارزیابی روایی صوری و روایی سازه (روایی همگرا و واگرا) و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شدند. تحلیل داده‌ها با روش مدل معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">Smart-PLS<span dir="RTL" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> صورت گرفت. یافتهها نشان داد که سرمایه رابطهای بر نوآوری فرآیند و نوآوری بازاریابی شرکتهای گردشگری تاثیرگذار است. طبق نتایج این پژوهش میتوان این گونه بیان نمود که شرکت‌های گردشگری برای افزایش رشد شرکت باید توجه ویژهای به سرمایههای رابطهای و سازمانی نمایند و با توجه به اینکه نقش میانجی متغیرهای نوآوری سازمانی و نوآوری بازاریابی در این ارتباط تایید شد؛ لذا به مدیران این شرکتها پیشنهاد میگردد که هدایت این سرمایهها به سمت ایجاد نوآوری سازمانی و بازاریابی میتواند زمینه ساز رشد شرکت در قالب سودآوری و سهم بازار باشد.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_733852_df6d6b1d884b6345ecdbb2a886dc0721.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Differentiating between the identity and brand image of tourism destinations: A meta-synthesis of articles indexed in Scopus تمایز میان هویت و تصویر برند مقصدهای گردشگری: (فراترکیب مقاله‌های نمایه‌شده در اسکوپوس) 123 139 733853 10.22072/tmsse.2026.2075878.1078 FA رقیه قنبری قادیکلائی دکتری گردشگری، گروه مدیریت گردشگری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0001-8488-1551 مصطفی محمدی دانشیار، گروه صنایع‌دستی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0001-5654-9156 Journal Article 2025 10 26 <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: Arial; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">The branding of a tourist destination plays a pivotal role in shaping its development and competitive positioning. Scholars and practitioners in destination marketing increasingly emphasize the construction of a coherent and distinctive brand identity. The present study seeks to examine the relationship between destination brand identity and tourists’ perceived brand image. In doing so, it provides a clear conceptual differentiation between brand identity and brand image within the context of tourism destinations. To achieve the research objectives, a comprehensive review of 3,528 articles indexed in the Scopus database between 2000 and 2025 was conducted using a meta-synthesis approach. Following a rigorous screening process, 42 relevant articles were selected for in-depth analysis to identify the principal components of destination brand identity and brand image. Data were analyzed using the Sandelowski and Barroso meta-synthesis method, resulting in the extraction of two overarching themes, thirteen organizing themes, and one hundred basic themes. The findings indicate that the core dimensions of destination brand identity comprise brand culture, brand personality, and brand physique. In contrast, destination brand image is structured around five primary themes, among which functional, emotional, and cognitive attributes are the most prominent. Moreover, the study highlights three fundamental distinctions between brand identity and brand image in tourism destinations: (1) the contrast between supply-driven and demand-driven perspectives, (2) differences in their inherent nature, and (3) differences in the agents responsible for their formation and development. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">برند مقصدهای گردشگری تاثیر بسیار زیادی در توسعه آنها دارد. طراحان اصلی برندهای گردشگری به هویت برند مقصدهای گردشگری توجه می‌کنند. اما هویت‌ برند تا چه اندازه با تصویر درک‌شده مقصد توسط گردشگران انطباق دارد. این پژوهش به دنبال یافتن تمایز بین دو مفهوم هویت برند و تصویر برند مقصدهای گردشگری است. پژوهش حاضر با استفاده از روش فراترکیب تعداد 3528 مقاله در بازه زمانی بین سال‌های 2000 تا 2025 از پایگاه داده <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">scopus<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> را مورد بررسی و غربالگری قرارداد. در نهایت 42 مقاله برای شناسایی عناصر تشکیل‌دهنده هویت برند و تصویر برند مقصدهای گردشگری مورد واکاوی قرار گرفتند. با استفاده از روش سندلوسکی و بارسو داده‌ها تجزیه ‌و‌ تحلیل شد و در نهایت 2 مضمون فراگیر، 13 مضمون سازمان‌دهنده و 100 مضمون پایه<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; color: red; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Mitra'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">استخراج شد. بر اساس نتایج مهم‌ترین عناصر هویت برند، فرهنگ برند، شخصیت برند و فیزیک برند است. همچنین تصویر برند نیز در پنج مضمون سازماندهی شده که مهم‌ترین آنها ویژگی‌های عملکردی، ویژگی‌های عاطفی و ویژگی‌های شناختی است. در نهایت با بررسی یافته‌های پژوهش از این دو مفهوم 3 تمایز بین هویت برند و تصویر برند مقصد گردشگری شامل تمایز در دیدگاه تقاضامحور و عرضه‌محور، تمایز در ماهیت و تمایز در خالقین این برندها شناسایی شد. .

https://tmsse.vru.ac.ir/article_733853_4f7c5454cb176a2fb9297698bcf5e20d.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Structural Analysis of the Impact of Trust, Ease, and Organizational Culture on E-Marketing and the Performance of the Tourism Industry تحلیل ساختاری تأثیر اعتماد، سهولت و فرهنگ سازمانی بر بازاریابی الکترونیک و عملکرد صنعت گردشگری 156 178 734414 10.22072/tmsse.2025.2069136.1040 FA علی صفاری دربرزی استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده. فنی و مهندسی، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران. 0000-0002-0933-1629 مرتضی بذرافشان استادیار گروه گردشگری و هتلداری، دانشکده گردشگری، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران. 0000-0001-6134-856X احمدرضا دوست حسینی کارشناسی‌ارشد مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران. 0009-0003-0648-4907 Journal Article 2025 08 17 With the expansion of digital technologies, e-marketing has emerged as a strategic tool in service industries, including tourism. Despite its significance in enhancing organizational performance, the success of e-marketing hinges on multiple factors embedded in the cultural and organizational context of each industry. This study analyses the impact of trust, perceived ease of use, and organizational culture on e-marketing and, consequently, on the organizational performance of Yazd’s tourism industry. As an applied, descriptive-survey research, data were collected via 56 valid questionnaires (from 70 distributed) among employees of Yazd’s General Department of Cultural Heritage, Tourism, and, Handicrafts using convenience sampling. Structural equation modelling (SEM) in Smart PLS revealed that perceived ease of use, perceived usefulness, and organizational culture significantly enhance employee trust and attitudes, which in turn positively affect e-marketing adoption. Moreover, e-marketing mediates improvements in both financial and non-financial performance in tourism organizations. با گسترش فناوری‌های دیجیتال، بازاریابی الکترونیک به یکی از ابزارهای راهبردی در صنایع خدماتی ازجمله گردشگری تبدیل شده است. با وجود اهمیت بالای این ابزار در بهبود عملکرد سازمانی، میزان موفقیت آن به عوامل متعددی وابسته است که در بستر فرهنگی و سازمانی هر صنعت معنا می‌یابد. هدف این پژوهش، تحلیل تأثیر اعتماد، سهولت درک‌شده و فرهنگ سازمانی بر بازاریابی الکترونیک و به تبع آن عملکرد سازمانی صنعت گردشگری استان یزد است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی است. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان یزد است که از طریق نمونه‌گیری در دسترس ۵۶ پرسشنامه معتبر از 70 پرسشنامه توزیع شده، جمع‌آوری شده است. تحلیل داده‌ها با استفاده از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS3 انجام شد. یافته‌ها نشان داد که سهولت درک‌شده، سودمندی درک‌شده و فرهنگ سازمانی تأثیر مثبت و معناداری بر اعتماد و نگرش کارکنان دارند. همچنین، اعتماد و نگرش کارکنان تأثیر مثبت و معناداری بر بازاریابی الکترونیک داشته‌اند. همچنین بازاریابی الکترونیک نقش میانجی بر بهبود عملکرد مالی و غیرمالی سازمان‌های گردشگری ایفا می‌کند.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_734414_eac5c045f74bd3149f034608c29c1832.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 The Impact of Social Media Marketing on Tourism-Supportive Behaviors With The Mediating Role of Destination Attractiveness and Attitude Toward the Positive effects of Tourism تأثیر بازاریابی شبکه‌های اجتماعی بر رفتارهای حامی گردشگری با نقش میانجی جذابیت مقصد و نگرش نسبت به آثار مثبت گردشگری 179 199 734415 10.22072/tmsse.2025.2072750.1063 FA سیدمحمدهاشم حسینی دانشجوی دکتری رشته مدیریت بازرگانی-مدیریت سیاست‌گذاری بازرگانی، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، خراسان رضوی، مشهد، ایران. 0009-0008-7545-4070 سیدمرتضی غیورباغبانی استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری، دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)، خراسان رضوی، مشهد، ایران. 0000-0001-5345-1516 سعید جعفری تیتکانلو استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری، دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)، خراسان رضوی، مشهد، ایران. 0000-0002-8708-4440 Journal Article 2025 09 25 Tourism, as botth economic and social driver, has brought about significant transformations in digital marketing and human interactions. Accordingly, this study aimed to examine the impact of social media marketing on tourism- supportive behaviors, with the mediating roles of destination attractiveness and attitudes toward the positive effects of tourism in the city of Mashhad. This research is applied in nature and employs descriptive–survey design for data collection. The statistical population consisted of residents of Mashhad, and a total of 405 individuals were selected using a non-probability convenience sampling method based on Morgan’s table. Data were collected through a standardized questionnaire, whose reliability was confirmed using Cronbach’s alpha. Construct validity and face validity were also assessed,indicating that the instrument was both reliable and valid. Data analysis was conducted using structural equation modeling (SEM) with SmartPLS software version 3. The findings revealed that social media marketing has a significant positive effect on destination attractiveness, attitudes toward the positive effects of tourism, and tourism-supportive behaviors in Mashhad. Furthermore, destination attractiveness significantly and positively influences attitudes toward the positive effects of tourism and tourism-supportive behaviors, while attitudes toward the positive effects of tourism also have a significant positive effect on tourism-supportive behaviors. Finally, both destination attractiveness and attitudes toward the positive effects of tourism mediate the relationship between social media marketing and tourism-supportive behaviors in Mashhad. گردشگری، به‌مثابه محرک اقتصادی و اجتماعی، تحولی در بازاریابی دیجیتال و تعاملات انسانی ایجاد کرده است. لذا، پژوهش حاضر باهدف تأثیر بازاریابی شبکه‌های اجتماعی بر رفتارهای حامی گردشگری با نقش میانجی جذابیت مقصد و نگرش نسبت به آثار مثبت گردشگری در شهر مشهد انجام پذیرفت. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ جمع‌آوری داده‌ها، توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری افراد ساکن شهر مشهد می‌باشد. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری به شیوه غیرتصادفی دردسترس و بر اساس جدول مورگان 405 نفر تعیین شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه استاندارد است که جهت تأیید پایایی پرسش‌نامه از آلفای کرونباخ و برای روایی پرسش‌نامه از روش روایی سازه و روایی صوری استفاده گردید که مقادیر به‌دست‌آمده بیانگر تأیید پایایی و روایی پرسش‌نامه است. تحلیل داده‌ها به روش معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS نسخه 3 انجام پذیرفت. نتایج نشان می‌دهد بازاریابی شبکه‌های اجتماعی بر جذابیت و نگرش نسبت به آثار مثبت گردشگری و رفتارهای حامی گردشگری در شهر مشهد تأثیر مثبت و معناداری دارد. جذابیت مقصد بر نگرش نسبت به آثار مثبت گردشگری و رفتارهای حامی گردشگری در شهر مشهد تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین، نگرش نسبت به آثار مثبت گردشگری بر رفتارهای حامی گردشگری شهر مشهد تأثیر مثبت و معناداری دارد. نگرش نسبت به آثار مثبت گردشگری و جذابیت مقصد تأثیر بازاریابی شبکه‌های اجتماعی بر رفتارهای حامی گردشگری در شهر مشهد را میانجی‌گری می‌کند.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_734415_e66f3deb8fd316a5a92db29a206802c8.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 A Systematic Review of Key Components Influencing Creative Tourism Development: Trends and Research Gaps مرور نظام‌مند مولفه‌های اثرگذار بر توسعه گردشگری خلاق: روندها و شکاف‌های پژوهشی 200 232 734953 10.22072/tmsse.2025.2069566.1042 FA زهرا ساکی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری، گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0008-7308-8548 سعید زنگنه شهرکی دانشیار گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-1307-436X علی حسینی دانشیار گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-3942-2222 احمد پور احمد استاد گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-0224-5995 Journal Article 2025 08 21 Creative tourism, as the third generation of tourism, emphasizes experience-based activities, innovation, and cultural interaction, and is considered a novel approach to sustainable destination development. Despite the growing body of literature in this field, a comprehensive and systematic synthesis of the components influencing the development of creative tourism at the international level is still lacking. The present study aims to systematically identify and analyze the key components affecting the development of creative tourism from 2000 to 2025. This research was conducted using a systematic review and documentary analysis approach. Searches were performed in Google Scholar, ScienceDirect, Wiley, Taylor & Francis, Emerald, Magiran, ISC, and RICeST. In the identification stage, approximately 2,000 records were retrieved; after removing duplicates and screening titles and abstracts, 230 articles were selected for full-text assessment. Finally, based on inclusion and exclusion criteria, 56 eligible articles were subjected to the final analysis. A three-stage coding procedure (open, axial, and selective coding) revealed eight key components influencing creative tourism development: innovation and creativity, cultural, social, economic, physical, flexibility and adaptability, leadership and management, and risk-taking. Among these, innovation and cultural dimensions showed the highest frequency (36 articles), while risk-taking had the lowest (8 articles). The temporal trend analysis also showed a significant increase in publications after 2021. By providing a comprehensive analytical framework and identifying research gaps, this study offers valuable insights for policymakers, destination managers, and researchers seeking to develop innovation-driven models for creative tourism. گردشگری خلاق به‌عنوان نسل سوم گردشگری، با تأکید بر تجربه‌محوری، نوآوری و تعامل فرهنگی، یکی از رویکردهای نوین در توسعه پایدار مقاصد به شمار می‌رود. با وجود رشد ادبیات این حوزه، یک جمع‌بندی جامع و نظام‌مند از مؤلفه‌های اثرگذار بر توسعه گردشگری خلاق در سطح بین‌المللی ارائه نشده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل نظام‌مند مؤلفه‌های اصلی اثرگذار بر توسعه گردشگری خلاق طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ است. این مطالعه با روش مرور نظام‌مند و تحلیل اسنادی انجام شد. جست‌وجو در پایگاه‌هایGoogle Scholar، ScienceDirect، Wiley، Taylor & Francis، Emerald، Magiran، ISC و RICeST انجام گرفت. در مرحله شناسایی حدود ۲۰۰۰ رکورد استخراج شد که پس از حذف موارد تکراری و غربالگری عنوان و چکیده، ۲۳۰ مقاله برای بررسی کامل انتخاب گردید. در نهایت، با اعمال معیارهای ورود و خروج، ۵۶ مقاله واجد شرایط وارد تحلیل نهایی شد. تحلیل کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) نشان داد که هشت مؤلفه کلیدی در توسعه گردشگری خلاق نقش دارند: ابتکار و نوآوری، مؤلفه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، انعطاف‌پذیری و پذیرش، رهبری و مدیریت و خطرپذیری. در میان این مؤلفه‌ها، بیشترین فراوانی مربوط به نوآوری و فرهنگ (۳۶ مقاله) و کمترین مربوط به خطرپذیری (۸ مقاله) بود. نتایج روند زمانی نیز نشان داد انتشار پژوهش‌ها از سال ۲۰۲۱ به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. این مطالعه با ارائه یک چارچوب جامع و استخراج شکاف‌های پژوهشی، می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری، مدیریت مقاصد و توسعه مدل‌های نوآوری‌محور در گردشگری خلاق فراهم سازد

https://tmsse.vru.ac.ir/article_734953_7718ed20236ba5a0b30d9d2e3d00469c.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Exploring the Conceptual Structure and Discursive Dynamics of Urban Tourism in the Post-COVID-19 Pandemic Era: A Bibliometric Analysis with Semantic Clustering (2020–2025) واکاوی ساختار مفهومی و پویایی‌های گفتمانی گردشگری شهری در دوران پساپاندمی کووید-۱۹: تحلیل کتاب‌سنجی با خوشه‌بندی معنایی (۲۰۲۰-۲۰۲۵) 233 250 735007 10.22072/tmsse.2026.2085790.1139 FA حافظ مهد نژاد دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران. 0000-0001-7548-9355 Journal Article 2026 02 17 The COVID-19 pandemic has structurally challenged urban tourism, necessitating rethinking of planning and management paradigms. This bibliometric study analyzes the conceptual structure and emerging trends in post-COVID-19 urban tourism scholarship. Using keyword co-occurrence network analysis in VOSviewer, 136 Scopus-indexed sources (2020–2025) were examined. Findings reveal knowledge organized around three central nodes—"COVID-19," "tourism," and "post-COVID"—forming eleven conceptual clusters: urban health, sustainable-smart tourism, multi-level governance, peripheral resilience, behavioral dynamics, digital technologies, touristification, digital marketing, spatial analytics, heritage-ecosystem services, and multi-layered crises. Temporal analysis indicates a paradigmatic shift from "reactive crisis management" (2020–2022) to "sustainable transformative reconstruction" (2023–2025). Five structural gaps were identified: geographical bias toward Europe/China, marginalization of human-behavioral dimensions, neglect of climate-health interlinkages, implementation gaps in developing cities, and platform bias in digital marketing. The study concludes that sustainability is redefined as a cross-cutting framework intersecting tourism management, urban planning, and public health. This research provides a foundation for developing localized "resilient urban tourism" frameworks for Global South cities. همه‌گیری کووید-۱۹ بنیان‌های گردشگری شهری را با چالش‌های ساختاری مواجه نموده و ضرورت بازاندیشی در الگوهای برنامه‌ریزی و مدیریت مقصد را آشکار کرده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ساختار مفهومی و روندهای نوظهور در دانش جهانی گردشگری شهری پساکووید-۱۹ طراحی شده است. این پژوهش با رویکرد کتاب‌سنجی و تحلیل شبکه هم‌رخدادی کلیدواژه‌ها، بر پایه ۱۳۶ منبع علمی از پایگاه اسکوپوس (۲۰۲۰-۲۰۲۵) و با استفاده از نرم‌افزار VOSviewer انجام پذیرفت. بر اساس یافته‌ها، دانش این حوزه حول سه گره محوری کووید-۱۹، گردشگری و پساکووید سازمان‌یافته است. یازده خوشه مفهومی مشتمل بر سلامت شهری، گردشگری پایدار-هوشمند، حکمروایی چندسطحی، تاب‌آوری فضاهای حاشیه‌ای، پویایی‌های رفتاری، فناوری‌های دیجیتال، توریستی‌فیکیشن، بازاریابی دیجیتال، تحلیل‌های فضایی، میراث فرهنگی-خدمات اکوسیستم و بحران‌های چندلایه شناسایی شده است. تحلیل تحول زمانی نشانگر گذار گفتمان پژوهشی از مدیریت بحران واکنشی (۲۰۲۰-۲۰۲۲) به بازسازی تحول‌آفرین پایدار (۲۰۲۳-۲۰۲۵) است. همچنین، پنج شکاف ساختاری متشکل از سوگیری جغرافیایی به اروپا و چین، کمرنگ‌شدن ابعاد انسانی-رفتاری، غفلت از هم‌بستگی بحران‌های اقلیمی-بهداشتی، شکاف اجرایی در شهرهای در حال توسعه و سوگیری پلتفرمی در بازاریابی دیجیتال شناسایی گردید. نتیجه آنکه پایداری نه به‌عنوان موضوعی حاشیه‌ای، بلکه به‌عنوان چارچوبی عرضی در تقاطع مدیریت گردشگری، برنامه‌ریزی شهری و سلامت عمومی بازتعریف شده است. این پژوهش با ترسیم نقشه راه دانشی، زمینه را برای توسعه چارچوب‌های بومی‌سازی‌شده گردشگری شهری تاب‌آور در شهرهای جهان در حال توسعه فراهم می‌سازد.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_735007_5c612eb56274bb16b4bfac6ee3a909ca.pdf

دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند 3092-6793 2 2 2025 09 23 Investigating the Metaverse and Crypto Space in the Development of the Tourism Industry of Ahvaz Metropolitan City بررسی فضای متاورسی و کریپتویی در توسعه صنعت گردشگری کلانشهر اهواز 251 267 733854 10.22072/tmsse.2026.2078011.1100 FA سعید ملکی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0001-6884-4259 ابتسام آل بوبالدی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0009-0001-7446-4997 سانلی اشراقی گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2025 11 17 The tourism industry is one of the most important economic sectors in many regions of the world. Khuzestan Province, as one of the richest provinces in Iran in terms of natural, historical, cultural and geographical resources, can become a more attractive tourist destination if new technologies are used. In this regard, two new and rapidly growing phenomena, namely the metaverse and cryptocurrency space, can play a significant role in the development of the tourism industry of this province. The main purpose of this research is to investigate the metaverse and crypto space in the development of the tourism industry of the Ahvaz metropolis using the SECA model. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. In this research, an attempt has been made to examine the role of emerging technologies such as metaverse and cryptocurrencies in the development of the tourism industry of the Ahvaz metropolis. The use of the SEGA model (from social, economic, governance and technological dimensions) has provided the analytical framework for the study. The findings show that the use of metaverse spaces can enhance the tourist experience through virtual visits, interactive narratives, and smart advertising. On the other hand, crypto-financial platforms, by providing decentralized payment methods, create the possibility of attracting international investors and facilitating transactions in the field of tourism. Based on the results obtained, the integration of these technologies with the urban and cultural policies of Ahvaz can increase the attractiveness of the destination, create innovative job opportunities, and sustainable development of tourism in this metropolis. It is also suggested that local institutions provide the implementation platform for this digital transformation with an approach to education, legislation, and smart infrastructure. صنعت گردشگری یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی در بسیاری از مناطق دنیاست. استان خوزستان به عنوان یکی از استان‌های غنی ایران از نظر منابع طبیعی، تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی، می‌تواند در صورت استفاده از فناوری‌های نوین، به یک مقصد گردشگری جذاب‌تر تبدیل شود. در این راستا، دو پدیده‌ی نوین و به‌سرعت در حال رشد، یعنی فضای متاورس و کریپتوکارنسی، می‌توانند نقش بسزایی در توسعه صنعت گردشگری این استان ایفا کنند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی بررسی فضای متاورس و کریپتویی در توسعه صنعت گردشگری کلانشهر اهواز با استفاده از مدل SECA می‌باشد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی –تحلیلی است. در این پژوهش تلاش شده است نقش فناوری‌های نوظهور نظیر متاورس و رمزارزها در توسعه صنعت گردشگری کلان‌شهر اهواز بررسی شود. استفاده از مدل SEGA (از ابعاد اجتماعی، اقتصادی، حکمرانی و فناورانه) چارچوب تحلیلی مطالعه را فراهم کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که به‌کارگیری فضاهای متاورسی می‌تواند تجربه‌ی گردشگران را از طریق بازدیدهای مجازی، روایت‌های تعاملی و تبلیغات هوشمند تقویت کند. از سوی دیگر، بسترهای مالی کریپتویی با فراهم آوردن روش‌های پرداخت غیرمتمرکز، امکان جذب سرمایه‌گذاران بین‌المللی و تسهیل تراکنش‌ها را در حوزه گردشگری ایجاد می‌کنند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، تلفیق این فناوری‌ها با سیاست‌های شهری و فرهنگی اهواز می‌تواند موجب افزایش جذابیت مقصد، خلق فرصت‌های نوآورانه شغلی و توسعه پایدار گردشگری در این کلان‌شهر شود. همچنین پیشنهاد می‌شود نهادهای محلی با رویکرد آموزش، قانون‌گذاری و زیرساخت هوشمند، بستر اجرایی این تحول دیجیتال را فراهم آورند.

https://tmsse.vru.ac.ir/article_733854_b6f50a09f531fd176a32398e6d38a676.pdf